Պատմության այս օրը. մարտի 28
ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ ԵՎ ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՏՈՆԵՐ
Միջազգային
- Պատմաբանի համաշխարհային օրը *
- Լվացքի մեքենայի ծննդյան օրը *
Կրոնական և ժողովրդական
- Հրեական - Պեսախ *
- Կաթոլիկություն - Տիրոջ մուտքը Երուսաղեմ *
- Լյութերականություն - Տիրոջ մուտքը Երուսաղեմ *
- Ուղղափառություն - Նահատակ Ագապիայի և նրա յոթ նահատակների հիշատակը *
- Ուղղափառություն - Նահատակ Նիկանդր եգիպտացու հիշատակը *
- Սլավյանսկի - Ալեքսանդրովյան օր *
- Հեթանոսական - Ռագնար Լոդբրոքի օրը (Ragnar Lodbrok Day) *
Ազգային
- ԱՄՆ - Կատվի հարգանքի օրը (Respect Your Cat Day) *
- ԱՄՆ - Փայտիկին ինչ-որ բանի օրը (Something on a Stick Day) *
- ԱՄՆ - «Շվարցվալդ» տորթի ազգային օրը (National Black Forest Cake Day) *
- ԱՄՆ - Տրիգլիցերիդի ազգային օրը (National Triglycerides Day) *
- ԱՄՆ - Մոլախոտերի երախտագիտության ազգային օրը (National Weed Appreciation Day) *
- ԱՄՆ - Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայի բացման օրը (Major League Baseball Opening Day) *
- ԱՄՆ - Լեդի Գագայի տարեդարձը (Lady Gaga’s Birthday) *
- Բելառուսիա - Բնակչության կենցաղային սպասարկման և բնակարանային-կոմունալ տնտեսության աշխատողների օրը *
- Ճապոնիա - Թեյի արարողությունների դպրոցների օրը (Սեն-նո-Ռիքյու) *
- Չեխիա - Ուսուցչի օրը (Teachers’ Day) *
- Ռուսաստան - ՌԴ ՆԳՆ հերթապահ մասերի ծառայության կազմավորման օրը *
- Ռուսաստան - Բալկար ժողովրդի վերածննդի օրը *
- Ռուսաստան - Մեծ փոփոխությունների օրը *
- Ռուսաստան - Ռետինե գալոշների օրը *
- Սլովակիա - Ուսուցչի օրը (Teachers’ Day) *
- Տիբեթ - Տիբեթցիների ստրկությունից ազատագրման օրը (Serf Emancipation Da) *
ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ԴԵՊՔԵՐ ԵՎ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
1991 - Բորիս Ելցինի ավելի քան 100 հազար կողմնակիցներ ցույց կատարեցին Մոսկվայում՝ խախտելով կառավարական արգելքը։
-
Մ.Գորբաչովի հրամանով Մոսկվայում զորք մտցվեց։
1988 - ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդը մերժեց Հայաստանի հետ միավորելու ԼՂԻՄ-ի մարզային խորհրդի որոշումը:
1984 - ASALA. Հարձակում Թեհրանում Թուրքիայի դեսպանության զինվորական կցորդի օգնական, սպա Իսմայիլ Փամուկչուի վրա, որը ծանր վիրավորվում է։
- Հայ Գաղտնի Բանակի «Նահատակ Զօհրապ Սարգիսեան Անձնասպանական Խմբակ»-ը ստանձնում է «Նահատակ Խաչիկ Հաւարեան Գործութեան» պատասխանատվությունը։ Նույն օրը հրապարակած հաղորդագրությամբ Հայ Գաղտնի Բանակն ազդարարում է. «Իսմայիլ Փամուկչուն 19.07.1983-ին թրքական ֆաշիզմից նոր թելադրանքներ ստանալու նպատակով Անկարա ուղևորվեց և իր վերադարձին (23.08.1983) ավելի լայնատարած հակահայ աշխատանքի անցավ»։
- Նույն օրը հարձակում է իրականացվում Թեհրանում Թուրքիայի դեսպանատան պաշտոնյա, առևտրական Իսիք յանտըրի մեքենայի վրա։ Յանտըրը և իր կինը՝ Սաադիյեթ Յանտըրը, որը ևս դեսպանատան աշխատող էր, ծանր վիրավորվում են։ Հայ Գաղտնի Բանակի «Նահատակ Սուրիկ Գրիգորեան Անձնասպանական Խմբակ»-ը ստանձնում է գործողության պատասխանատվությունը, որը կրում էր «Նահատակներ Խաչիկ Հաւարեան և Վիգեն Այվազեան Գործողութիւն» անվանումը։
- Այս գործողություններն իրագործվեցին Թուրքիայի վարչապետ Թուրգութ Օզալի Թեհրան այցելության ժամանակ։ Մարտի 29-ի հաղորդագրության մեջ Հայ Գաղտնի Բանակը նշեց. «Մենք պայքարում ենք արդար հատուցում պահանջելով 1.5 միլիոն անմեղ հայերի արյան համար… նաև ազատագրելու համար մեռ բռնագրավված հողերը ՝ ֆաշիստ Թուրքիայի բռնապետական, ճնշող ու գաղութատիրական լծից»։
1979 - Միջուկային էներգետիկայի պատմության ամենախոշոր վթարը Տրի-Մայլ-Այլենդում ԱԷԿ-ում (ԱՄՆ)։
1971 - Սկսվեց «Ժիգուլու» արտադրությունը։
1959 - Չինաստանը լուծարում է Տիբեթի կառավարությունը
1939 - Գեներալ Ֆրանկոյի զորքերը գրավեցին Մադրիդը։
1930 - Թուրքական Կոստանդնապոլիս և Անգորա քաղաքները վերանվանվում են համապատասխանաբար Ստամբուլ և Անկարա:
1920 - Դրամատիկական ինստիտուտը Երևանում ցուցադրեց իր առաջին ներկայացումը:
1918 - Թուրքական լայնածավալ հարձակման հետևանքով սկսվում է Վանի հայության նահանջը Արևելյան Հայաստան:
1917 - Թուրքական իշխանությունները Թել-Ավիվից վտարեցին հրեաներին։
1910 - Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում առաջին անգամ փորձարկվեց հիդրոպլանը (ջրային ինքնաթիռ)։
1891 - Սկսվեց Ծանրամարտի առաջին աշխարհի առաջնությունը։
1854 - Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանիան պատերազմ հայտարարեցին Ռուսաստանին՝ Ղրիմի պատերազմը։
1827 - Կովկասի կառավարչապետ և Կովկասյան հատուկ կորպուսի ընդհանուր հրամանատար է նշանակվում գեներալ Իվան Ֆեոդորովիչ Պասկևիչը:
1797 - ԱՄՆ-ում արտոնագրվեց լվացքի մեքենան։
1776 - Բացվեց Մեծ թատրոնը՝ Ռուսաստանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն։
1521 - Ֆերնան Մագելանը եվրոպացիներից առաջինը շփման մեջ մտավ Ֆիլիպինների բնիկների հետ։
364 - Հռոմեական կայսրությունը բաժանվում է Արևելյանի և Արևմտյանի։
37 - Կալիգուլան հռչակվեց Հռոմի կայսր։
ԾՆՎԵԼ ԵՆ
1986 - Լեդի Գագա, ամերիկացի երգչուհի
1981 - Ջուլիա Սթայլզ, ամերիկացի դերասանուհի
1970 - Վինս Վոն, ամերիկացի դերասան
1953 - Ռիբա Մաքինթայր, ամերիկացի երգչուհի-երգահան, դերասանուհի
1950 - Աշոտ Նավասարդյան, ազգային, պետական գործիչ
1948 - Դայան Ուիսթ, ամերիկացի դերասանուհի
- «Օսկար» մրցանակի կրկնակի և «Ոսկե Գլոբուս» ու «Էմմի» մրցանակների դափնեկիր է։ Հայտնի ֆիլմերն են «Հաննան և նրա քույրերը», «Գնդակների Բրոդվեյի վրա», «Էդվարդ մկրատաձեռն», «Անկախության օրը», «10-րդ թագավորություն» մինի-սերիալը։
1936 - Մարիո Վարգաս Լյոսա, պերուա-իսպանացի լրագրող և գրող
1928 - Արա Հարությունյան, ժող. նկարիչ, քանդակագործ
1925 - Ինոկենտի Սմոկտունովսկի, դերասան
1914 - Արթուր Փինաջյան, ամերիկացի հայազգի նկարիչ
1914 - Բոհումիլ Հրաբալ, չեխ գրող
- Առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի։ «Գնացքները խիստ հսկողության տակ են» ֆիլմի սցենարի համար արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։
1913 - Նելսոն Ստեփանյան, հայ հերոս օդաչու (վ. 1944)
1907 - Իվան Գևորգյան, վիրաբույժ
1893 - Շարա Տալյան, տենոր
1870 - Գուիդո Բացցանի, իտալացի ֆուտբոլային մարզիչ
1865 - Ալեքսանդր Ծատուրյան, բանաստեղծ և թարգմանիչ
1483 - Ռաֆայել Սանտի, Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ, ճարտարապետ